راهنمای شهرها
ایروان
ایروان پایتختی جمع‌وجور و خون‌گرم است که با سنگ صورتی ساخته شده، با خیابان‌های پهن، کافه‌های روباز و کوه آرارات که در روزهای صاف در افق پیداست. از راه زمینی به ایران نزدیک است، ارزان و امن است و برای خانواده‌ها راحت است؛ بیشتر دیدنی‌ها با چند دقیقه پیاده‌روی یا تاکسی به هم می‌رسند.
مناسب برای
- خانواده‌ها
- مسافران سالمند
- سفر زمینی از ایران
- تاریخ و موزه
- سفر کوتاه
مدت مناسب: ۴ روز
دو روز آرام در مرکز شهر بگذرانید و بعد یکی دو گشت یک‌روزه به گارنی و گغارد، دریاچهٔ سوان یا خور ویراپ بروید و هر شب به شهر برگردید.
بهترین ماه‌ها
آوریل، مه، ژوئن، سپتامبر، اکتبر
برای هر نفر در روز
- اقتصادی
- ۱۰٬۶۴۴٬۰۰۰ تومان
- متوسط
- ۲۲٬۶۱۸٬۵۰۰ تومان
- راحت
- ۵۳٬۲۲۰٬۰۰۰ تومان
برای هر نفر در روز: جای خواب (مهمان‌خانه، هتل متوسط یا هتل درجه‌یک)، سه وعده غذا، تاکسی اینترنتی و سهم یک موزه یا گشت یک‌روزه. نوروز و آخر هفته‌های تابستان گران‌تر است.
کجا بمانیم و کجا برویم
میدان جمهوری و مرکز شهر (کنترون)
اقامت یا گردشمیدان اصلی شهر، موزهٔ تاریخ، فواره‌های موزیکال و ایستگاه هر دو اتوبوس فرودگاه اینجاست، با خیابان‌های صاف و هتل‌های زیاد.
مناسب برای: تازه‌واردها، خانواده‌ها، سالمندان
حواستان باشد: اتاق‌هایی که رو به خیابان‌های اصلی‌اند ممکن است تا دیروقت پرسروصدا باشند.
نمایش روی نقشهخیابان شمالی و اپرا
اقامت یا گردشخیابانی پیاده و بدون ماشین پر از مغازه و کافه که تا ساختمان اپرا می‌رود، با پارک‌ها و دریاچهٔ قو که زمستان پیست اسکیت روی یخ می‌شود.
مناسب برای: زوج‌ها، اهل خرید، کسانی که قدم زدن عصرانه را دوست دارند
حواستان باشد: کافه‌های اطراف اپرا از جاهای یک خیابان آن طرف‌تر گران‌ترند.
نمایش روی نقشهکاسکاد و کُند
اقامت یا گردشپلکان عظیم کاسکاد با مجسمه‌ها و منظرهٔ شهر، کنار کُند، یکی از قدیمی‌ترین محله‌های ایروان با کوچه‌های باریک و خانه‌های قدیمی است.
مناسب برای: زوج‌ها، علاقه‌مندان به فرهنگ، عکاس‌ها
حواستان باشد: کُند تپه‌ای و ناهموار است و بعضی خیابان‌های اطراف کاسکاد سربالایی تند دارند.
نمایش روی نقشهآرابکیر
مناسب اقامتمحلهای مسکونی، آرام و سبز درست شمال کاسکاد با سوپرمارکت، پارک و آپارتمان‌های ارزان‌تر.
مناسب برای: خانواده‌هایی که آپارتمان می‌خواهند، اقامت طولانی
حواستان باشد: پیاده رفتن به مرکز یعنی برگشتن با سربالایی؛ بیشتر مردم با تاکسی‌های کوتاه رفت‌وآمد می‌کنند.
نمایش روی نقشهخیابان کومیتاس
مناسب اقامتخیابانی محلی و پررفت‌وآمد با مغازه، نانوایی و هتل‌های مناسب؛ سفارت ایران در تقاطع خیابان بوداغیان است.
مناسب برای: مسافران کم‌خرج، کسانی که کار سفارت ایران دارند
حواستان باشد: چند کیلومتر از دیدنی‌ها فاصله دارد و باید تاکسی بگیرید.
نمایش روی نقشه
جاهایی که ارزش دیدن دارند
- دیدنی‌هارایگان
میدان جمهوری و فواره‌های موزیکال
میدان جمهوری و مرکز شهر (کنترون) · ۱ ساعت
میدانی بیضی‌شکل با ساختمان‌های سنگ صورتی و زرد. در ماه‌های گرم، فواره‌ها عصرها با موسیقی می‌رقصند و خانواده‌ها خیلی دوستش دارند.
- موزه‌ها
موزهٔ تاریخ ارمنستان
میدان جمهوری و مرکز شهر (کنترون) · ۱ تا ۲ ساعت
از یافته‌های عصر مفرغ تا پادشاهی‌های قرون میانه، از جمله قدیمی‌ترین کفش چرمی شناخته‌شدهٔ جهان. شروع خوبی برای شناختن کشور است.
- چشم‌اندازرایگان
مجموعهٔ کاسکاد
کاسکاد و کُند · ۱ تا ۲ ساعت
پلکانی سفید و عظیم با باغچه، مجسمه‌های مدرن و منظرهٔ وسیع شهر و آرارات. سالمندان می‌توانند با پله‌برقی‌های داخل ساختمان بالا بروند.
- موزه‌ها
ماتناداران
بالای خیابان ماشتوتس · ۱ تا ۲ ساعت
موزهٔ نسخه‌های خطی کهن، از جمله آثار فارسی و عربی، در ساختمانی باشکوه در انتهای خیابان ماشتوتس. سه‌شنبه تا شنبه باز است.
- دیدنی‌هارایگان
مسجد کبود
خیابان ماشتوتس، مرکز شهر · ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت
مسجدی از قرن هجدهم با گنبد کاشی‌کاری و حیاطی آرام و پر از درخت، تنها مسجد فعال شهر. یک مرکز فرهنگی ایرانی هم در آن است.
- بازارهارایگان
بازار گوم (پاک شوکا)
خیابان ماشتوتس، مرکز شهر · ۱ ساعت
بازار سرپوشیده برای میوهٔ خشک، آجیل، سوجوخ (شیرینی گردو و شیرهٔ میوه)، ادویه و پنیر. پیش از خرید بچشید و چند غرفه را مقایسه کنید.
- خریدرایگان
بازار ورنیساژ
میدان جمهوری و مرکز شهر (کنترون) · ۱ تا ۲ ساعت
بازاری روباز با فرش، کارهای چوبی، جواهر، نقاشی و سوغاتی. آخر هفته‌ها پرتر است و قیمت‌ها قابل چانه زدن است.
- دیدنی‌هارایگان
یادمان تسیتسرناکابرد
غرب مرکز شهر · ۱ تا ۲ ساعت
یادمان ملی قربانیان ۱۹۱۵، با شعلهٔ همیشه‌روشن و موزه‌ای روی تپه‌ای بالای شهر. جایی آرام و جدی است؛ با تاکسی بروید.
- همراه بچهرایگان
پارک پیروزی و مجسمهٔ مادر ارمنستان
بالای کاسکاد · ۲ ساعت
پارکی بزرگ روی تپه، زیر مجسمهٔ عظیم مادر ارمنستان، با شهربازی قدیمی، دریاچه‌ای کوچک و منظرهٔ شهر.
- موزه‌ها
قلعهٔ اربونی
جنوب‌شرقی ایروان · ۱ تا ۲ ساعت
ارگ اورارتویی با قدمت حدود ۲۸۰۰ سال که شهر از آن آغاز شد، با موزه‌ای پایین تپه و نقاشی‌های دیواری بالای آن.
- سفر یک‌روزه
معبد گارنی و صومعهٔ گغارد
کوتایک، حدود ۳۰ کیلومتری شرق · نصف روز
معبدی به سبک یونانی لبهٔ دره، ستون‌های بازالتی سمفونی سنگ‌ها در پایین آن و صومعهٔ گغارد که در دل صخره تراشیده شده. با تور نیم‌روزه یا تاکسی از همه راحت‌تر است.
- سفر یک‌روزهرایگان
دریاچهٔ سوان
حدود ۶۵ کیلومتری شمال‌شرقی · نصف روز تا یک روز کامل
دریاچهٔ بزرگ و آبی کوهستانی با کلیساهای سوانا وانک روی شبه‌جزیره و ماهی سرخ‌کرده در رستوران‌های کنار جاده. حتی در تابستان خنک است؛ ژاکت بیاورید.
- چشم‌اندازرایگان
خور ویراپ
دشت آرارات، حدود ۴۵ کیلومتری جنوب · نصف روز
صومعه‌ای روی تپه با نزدیک‌ترین منظره به کوه آرارات. صبح زود در روز صاف بروید، پیش از آنکه مه کوه را بپوشاند.
رفت‌وآمد در شهر
از فرودگاه به شهر
اتوبوس N201 (الیت‌باس)حدود ۳۰ دقیقه
اتوبوس سریع به مرکز شهر، هر ۳۰ دقیقه از ساعت ۷ تا ۲۲. کرایه را نقد و به درام ارمنستان به راننده بدهید؛ پس اول در فرودگاه کمی پول عوض کنید.
حدود ۳۰۰ درام برای هر نفر (۲۰۲۶)
اتوبوس N100حدود ۳۰ دقیقه
اتوبوس به مرکز شهر، روزها هر ۳۰ دقیقه و شب‌ها هر ساعت. در اتوبوس کارت ویزا یا مسترکارت بزنید، یا بلیط کیوآر را از دستگاه‌های تل‌سل در سالن ورودی یا خروجی بخرید.
حدود ۵۰۰ درام برای هر نفر (۲۰۲۶)
تاکسی اینترنتی (یاندکس گو یا جی‌جی)حدود ۲۰ دقیقه
بیرون ترمینال در برنامه درخواست بدهید و کرایه را نقد به راننده بدهید. به راننده‌هایی که داخل سالن پیشنهاد می‌دهند اعتنا نکنید؛ چند برابر قیمت برنامه می‌خواهند.
حدود ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ درام (۲۰۲۶)
داخل شهر
کارت حمل‌ونقل برای اتوبوس و مترو
از سال ۲۰۲۵ اتوبوس، اتوبوس برقی و مترو پول نقد نمی‌گیرند. کارت ویزا یا مسترکارت بدون تماس را به دستگاه بزنید، یا از دستگاه‌های ایستگاه‌های مترو کارت پلاستیکی حمل‌ونقل بگیرید و با پول نقد شارژ کنید. هر سفر حدود ۱۵۰ درام است (۲۰۲۵).
مترو
یک خط با حدود ده ایستگاه. ایستگاه‌های پرکاربرد میدان جمهوری، یریتاسارداکان و مارشال باغرامیان هستند؛ برای بیشتر مسیرهای دیگر اتوبوس یا تاکسی سریع‌تر است.
تاکسی اینترنتی
تاکسی ارزان است و برای خانواده‌ها راحت‌ترین راه رفت‌وآمد. هم یاندکس گو و هم جی‌جی را نصب کنید، قیمت‌ها را مقایسه کنید و پرداخت نقد را انتخاب کنید.
تاکسی و اپ‌های تاکسی
یاندکس گو و جی‌جی برنامه‌های اصلی‌اند. بیشتر مسیرهای مرکز شهر ارزان‌اند و می‌توانید نقد به راننده بدهید. تاکسی‌های خیابانی در فرودگاه و جاهای گردشگری معمولاً گران حساب می‌کنند؛ یا قیمت را از قبل طی کنید یا از برنامه استفاده کنید.
پیاده
مرکز شهر کوچک و بیشتر صاف است، با پیاده‌روهای پهن و پارک‌های زیاد؛ پیاده‌روی برای خانواده‌ها و سالمندان راحت است. به سمت کاسکاد، پارک پیروزی و کُند خیابان‌ها سربالایی می‌شوند؛ بالا را با تاکسی بروید و پایین را پیاده بیایید.
غذا
غذای حلال: در غذاهای ارمنی گوشت خوک زیاد به کار می‌رود، مخصوصاً در خوروات (کباب)؛ گوشت گوسفند، گاو یا مرغ بخواهید. غذای حلال را راحت‌تر از همه در رستوران‌های ایرانی، لبنانی و سوری مرکز شهر پیدا می‌کنید.
غذای ایرانی و جامعهٔ ایرانی: ایروان جامعهٔ قدیمی ارامنهٔ ایرانی و مسافر ایرانی زیادی دارد؛ رستوران ایرانی و کارکنان فارسی‌زبان در مرکز شهر، اطراف خیابان تومانیان و خیابان ماشتوتس پیدا می‌شوند. مرکز فرهنگی ایرانی در مسجد کبود هم جای آشنایی برای ایرانی‌هاست.
- لواش تنوری، دلمه، قاپاما (کدو حلوایی پرشده) در پاییز و زردآلوی تازه در تابستان را امتحان کنید.
- غذای گیاهی زیاد است: سبزی، پنیر، سالاد بادمجان و سوپ عدس در بیشتر منوها هست.
- کافه‌های خیابان شمالی و اطراف اپرا از کافه‌های یکی دو خیابان آن طرف‌تر گران‌ترند.
- در رستوران‌ها معمولاً ۱۰ درصد هزینهٔ سرویس به صورت‌حساب اضافه می‌شود.
- میوهٔ خشک، سوجوخ و گاتا (نان شیرین) را برای سوغاتی از بازار گوم بخرید.
پول و تلفن
پول نقد: پول ارمنستان درام است. دلار یا یوروی سالم بیاورید؛ صرافی تقریباً در هر خیابان و داخل سوپرمارکت‌ها هست، نرخ‌ها روی تابلو نوشته شده و کارمزد نمی‌گیرند. در فرودگاه فقط کمی پول عوض کنید.
کارت بانکی: کارت‌های بانکی ایرانی در ارمنستان کار نمی‌کنند. همه‌چیز را نقد بپردازید و مقداری پول ذخیره داشته باشید. کارت ویزا یا مسترکارتی که بیرون از ایران صادر شده، مثلاً از یکی از اقوام در خارج، تقریباً همه‌جا کار می‌کند، حتی در اتوبوس و مترو.
سیم‌کارت و اینترنت: ویوا، تیم و یوکام در سالن ورودی فرودگاه زوارتنوتس باجه دارند و در شهر هم فروشگاه دارند. گذرنامه همراه داشته باشید؛ بسته‌های گردشگری از حدود ۲۵۰۰ درام برای ۱۵ روز شروع می‌شوند (۲۰۲۶).
مسافران چه می‌گویند
توصیه‌هایی که مسافران کشورهای مختلف تکرار می‌کنند، انتخاب‌شده برای مسافر ایرانی.
- به جای تاکسی خیابانی از یاندکس گو یا جی‌جی استفاده کنید؛ هر دو را نصب کنید که اگر یکی کار نکرد دیگری باشد.
- صبح‌ها بهترین زمان دیدن آرارات است؛ بعدازظهر معمولاً مه آن را می‌پوشاند.
- تیر و مرداد هوای شهر گرم و خشک است؛ در روزهای گرم به سوان خنک‌تر بروید.
- بازار ورنیساژ آخر هفته‌ها از همه پررونق‌تر است.
- ماتناداران یکشنبه و دوشنبه تعطیل است و بسیاری از موزه‌های دیگر هم دوشنبه‌ها تعطیل‌اند.
- برای مغازه‌های کوچک پول خرد داشته باشید؛ صبح‌ها خرد کردن اسکناس درشت سخت است.
- آب لوله‌کشی ایروان از چشمه‌های کوهستانی می‌آید و مردم محلی از آبخوری‌های سنگی شهر زیاد آب می‌نوشند.
- اگر با سالمند سفر می‌کنید، تور یک‌روزه‌ای بگیرید که گارنی، گغارد و دریاچهٔ سوان را با هم داشته باشد.
برای مسافران ایرانی
- برای قوانین ورود با گذرنامهٔ ایرانی صفحهٔ ویزای ارمنستان در همین سایت را ببینید.
- خیلی از ایرانی‌ها از راه زمینی و مرز نوردوز و آگاراک می‌آیند. نزدیک‌ترین شهر مغری است، حدود ۱۰ کیلومتر دورتر، و تا ایروان حدود ۳۷۰ کیلومتر جادهٔ کوهستانی است که با توقف‌ها معمولاً ۷ تا ۸ ساعت طول می‌کشد.
- از تهران و تبریز هم اتوبوس به ایروان می‌رود؛ با معطلی مرز سفر طولانی است و معمولاً شب را در راه هستید. اگر خودتان از مرز رد می‌شوید، در طرف ارمنستان تاکسی دربستی و اشتراکی منتظر است؛ پیش از حرکت کل کرایه تا ایروان را طی کنید.
- در زمستان برف ممکن است گردنه‌های کوهستانی بین مغری و ایروان را ببندد یا کند کند؛ صبح زود راه بیفتید و شب رانندگی نکنید.
- نوروز اوج سفر ایرانی‌هاست؛ اجارهٔ خانه و هتل گران می‌شود، چند هفته زودتر رزرو کنید.
- سفارت ایران در خیابان بوداغیان، پلاک ۱، در تقاطع خیابان کومیتاس است.
- کارت ایرانی کار نمی‌کند؛ برای کل سفر به اندازهٔ کافی دلار یا یورو بیاورید.
امنیت
- شمارهٔ اضطراری: ۱۱۲ (۹۱۱ هم کار می‌کند).
- ایروان از امن‌ترین پایتخت‌های منطقه است؛ مراقبت معمول از کیف در جاهای شلوغ کافی است.
- راننده‌های تاکسی فرودگاه و خیابان ممکن است از مسافر بیشتر بگیرند؛ از برنامه استفاده کنید یا کرایه را از قبل طی کنید.
- ماشین‌ها تند می‌روند و همیشه برای عابر نمی‌ایستند؛ با بچه‌ها از چراغ‌راهنما رد شوید.
- جاده‌های کوهستانی به سمت مرز ایران باریک و پرپیچ‌اند؛ بعد از تاریکی در آن‌ها رانندگی نکنید.
بررسی در ۱۶ آبان ۱۴۰۵