JED
جده, عربستان سعودی
جده فرودگاه شهر مکه است و حدود ۹۸ کیلومتر با آن فاصله دارد. این راهنما برای زائرانی است که با کاروان حج یا عمره می‌آیند. فرودگاه چند ترمینال دارد: ترمینال ۱، ترمینال ۴ (باز از ۵ مهر ۱۴۰۵) و مجتمع ترمینال حج و عمره. ترمینال خود را از ایرلاین یا مدیر کاروان بپرسید. قطار حرمین به مکه از ساختمان اصلی ترمینال حرکت می‌کند.
کارکنان همهٔ فرودگاه‌های این راهنما انگلیسی بلدند. نشان دادن کارت کمک یا عنوان قدمی که در آن هستید کافی است؛ به زبان محلی نیازی نیست.
این راهنما را برای مسافر بفرستید
پیش از سفر آن را روی گوشی مسافر بگذارید تا در فرودگاه، حتی بدون شما، در دسترس باشد.
چمدان‌ها خودکار منتقل می‌شوند. فقط هواپیما عوض می‌کنید.
هر کیفی را که با خودتان به هواپیما آورده‌اید بردارید. گذرنامه، برگه‌ی ویزا و کارت نسک (Nusuk) یا کارت شناسایی عمره را، اگر به شما داده‌اند، در کیف دستی نگه دارید، نه در چمدانی که تحویل داده‌اید. پشت سر مدیر کاروان حرکت کنید. اگر کاروان را گم کردید، بایستید، از جایتان تکان نخورید و گذرنامه و برگه‌ی ویزا را به یکی از کارکنان یونیفرم‌پوش نشان بدهید.
جده مقصد آخر پرواز شماست، پس دنبال تابلوهای TRANSFER (ترانسفر) نگردید. همراه کاروان و مسافران دیگر به کنترل گذرنامه بروید. اگر برایتان ویلچر رزرو شده است، پیش از پیاده شدن به مهمانداران بگویید و منتظر بمانید؛ سعودیا (Saudia) می‌گوید در فرودگاه مقصد کارت پروازتان را نشان بدهید تا کارکنان ویلچر را بیاورند. اگر نمی‌دانید کجا بروید، گذرنامه‌تان را به یکی از کارکنان یونیفرم‌پوش نشان بدهید.
گذرنامه و ویزای حج یا عمره‌تان را نشان بدهید. در حج ۱۴۰۵ (۲۰۲۶)، طرح «مسیر مکه» (Makkah Route) که کنترل گذرنامه را در فرودگاه کشور خود زائر انجام می‌دهد، فقط برای ده کشور بود و ایران جزو آن‌ها نبود؛ پس کنترل گذرنامه‌ی زائران ایرانی همین‌جا در جده انجام می‌شود. زائران عمره هم همین‌جا بررسی می‌شوند. در همان صفی بایستید که کاروان‌تان ایستاده است. اگر مأمور چیزی پرسید که متوجه نشدید، مدیر کاروان را نشان بدهید.
روی صفحه‌های نمایش، شماره‌ی پرواز و شماره‌ی نوار تحویل بار را پیدا کنید. چمدان‌ها ممکن است شبیه هم باشند، پس پیش از برداشتن، اسم روی هر چمدان را بخوانید. رسید برچسب چمدان را نگه دارید. اگر چمدانی نرسید، پیش از بیرون رفتن از سالن تحویل بار به مدیر کاروان و کارکنان ایرلاین بگویید.
مدیر کاروان می‌گوید کاروان چطور به مکه می‌رود و کجا باید منتظر بمانید. پیش از فرود این را بپرسید و تنها جایی نروید. قطار سریع‌السیر حرمین (Haramain) برای کسانی است که بدون کاروان سفر می‌کنند، یا وقتی مدیر کاروان بگوید؛ ایستگاه فرودگاه این قطار بخشی از ساختمان اصلی ترمینال است و هر روز از ساعت ۰۶:۳۰ تا ۰۰:۳۰ باز است. اگر پروازتان در ترمینال دیگری نشست، از کارکنان بپرسید چطور به آنجا بروید. ایستگاه مکه ۳٫۵ کیلومتر با مسجدالحرام فاصله دارد و راه‌آهن می‌گوید از آنجا اتوبوس شاتل به حرم می‌رود.
وزارت حج و عمره‌ی عربستان می‌گوید فرودگاه جده میقات نیست و جای مُحرم شدن هم نیست. این وزارت می‌گوید زائرانی که با هواپیما می‌آیند نباید بدون احرام از میقات، یا از نقطه‌ی محاذی آن، بگذرند. این راهنما نمی‌تواند بگوید کاروان شما چه می‌کند؛ پس پیش از پرواز از مدیر کاروان بپرسید کی و کجا مُحرم می‌شوید.
وزارت حج و عمره از همه‌ی زائران، به‌خصوص زائران سالمند، می‌خواهد کارت نسک (Nusuk) یا کارت شناسایی عمره را همیشه همراه داشته باشند و از هتل هم کارتی با نام، نشانی و شماره‌ی تلفن هتل بگیرند. اگر در مکه گم شدید، این کارت‌ها را به یکی از کارکنان یونیفرم‌پوش نشان بدهید. این وزارت می‌گوید مراکز راهنمایی گمشدگان در اطراف مسجدالحرام هستند.
باید چمدان را بگیرید و دوباره تحویل بار بدهید. وقت خیلی بیشتری بگذارید.
سایت ویزای الکترونیکی عربستان ۷۲ کشور را نام برده و ایران جزو آن‌ها نیست. همین سایت می‌گوید اگر کشورتان در فهرست نیست، با نزدیک‌ترین سفارت عربستان تماس بگیرید. وزارت حج و عمره می‌گوید سفر عمره از راه شرکت‌های مجاز متصل به سامانه‌ی نسک (Nusuk) رزرو می‌شود. تا ویزایتان صادر نشده، با بلیط جداگانه به جده پرواز نکنید. اگر مطمئن نیستید، پیش از پرداخت از سازمان حج و زیارت یا سفارت عربستان بپرسید.
سعودیا از مسافران پروازهای بین‌المللی می‌خواهد ۳ ساعت پیش از پرواز در فرودگاه باشند، و برای پروازهای داخل عربستان ۲ ساعت پیش از پرواز. در فصل حج و عمره ممکن است صف‌ها طولانی باشد، پس این زمان را کوتاه نکنید. اگر درباره‌ی ساعت مطمئن نیستید، یک روز قبل از ایرلاین‌تان بپرسید.
فرودگاه جده چند ترمینال دارد: ترمینال ۱، ترمینال ۴ که از ۵ مهر ۱۴۰۵ (۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶) باز شده و بخش پذیرش گروهی برای زائران دارد، و مجتمع ترمینال حج و عمره (Hajj and Umrah Terminal). ترمینال شمالی (North Terminal) از ۲۵ مهر ۱۴۰۵ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۶) برای پروازهای مسافری بسته شده است. گزارش شده که پروازهای زائران ایرانی از مجتمع ترمینال حج و عمره انجام می‌شود. از ایرلاین، آژانس یا مدیر کاروان بپرسید ترمینال شما کدام است و آن را روی کاغذ بنویسید؛ اگر در فرودگاه مطمئن نیستید، بلیط‌تان را به یکی از کارکنان یونیفرم‌پوش نشان بدهید.
سعودیا می‌گوید «گیت‌های الکترونیکی» (electronic gates) آن در ترمینال ۱ جده ۵۰ دقیقه پیش از پرواز بین‌المللی و ۴۵ دقیقه پیش از پرواز داخلی بسته می‌شوند، و گیت پرواز ۲۰ دقیقه پیش از ساعتی که روی بلیط است بسته می‌شود. اگر ویلچر رزرو کرده‌اید، باجه‌های سعودیا برای مسافران دارای معلولیت بین درهای A۲ و B۱ و کنار دفتر فروش سعودیا هستند، و سعودیا از شما می‌خواهد پیش از شروع سوار شدن دم گیت باشید. اگر نمی‌دانید کجا بروید، به‌محض رسیدن به باجه‌ی ایرلاین‌تان بروید.
سعودیا می‌گوید کمترین زمان تعویض پرواز برای مسافرانی که ویزای عمره دارند، با پرواز بین‌المللی می‌رسند و پرواز بعدی‌شان داخل عربستان است، ۳ ساعت است. سعودیا همچنین می‌گوید کارهای ویزای فرودگاهی در اولین فرودگاه ورود به کشور انجام می‌شود؛ پس حساب کنید که کنترل گذرنامه در جده است. پیش از سفر از ایرلاین بپرسید که آیا باید چمدان‌ها را بردارید و دوباره تحویل بدهید. اگر مطمئن نیستید، بیشتر از ۳ ساعت فاصله بگذارید.
بلیط قطار حرمین را می‌توانید از وب‌سایت، از برنامه‌ی موبایل HHR، با تلفن ۹۲۰ ۰۰۴ ۴۳۳، یا از باجه‌ی بلیط و دستگاه‌های فروش بلیط در ایستگاه بخرید؛ راه‌آهن می‌گوید این دستگاه‌ها کارت اعتباری قبول می‌کنند. یک چمدان تا ۲۵ کیلو و حداکثر به اندازه‌ی ۶۵ در ۵۵ در ۳۵ سانتی‌متر، به‌اضافه‌ی یک کیف دستی همراه داشته باشید. باجه‌های بلیط ۲۰ دقیقه و درهای سوار شدن ۱۰ دقیقه پیش از حرکت قطار بسته می‌شوند. گذرنامه‌تان را همراه داشته باشید، چون کارکنان ممکن است آن را بخواهند. هیچ صفحه‌ی رسمی نمی‌گوید کارت بانکی ایرانی در این دستگاه‌ها کار می‌کند؛ اگر مطمئن نیستید، از باجه‌ی بلیط بپرسید چطور می‌توانید پول بدهید.
فوراً به باجه‌ی ایرلاین‌تان بروید و بلیط‌تان را نشان بدهید. شماره‌ی مرکز تماس سعودیا داخل عربستان ۹۲۰۰۲۲۲۲۲ است و برای ایران شماره‌ای اعلام نکرده است؛ پس شماره‌ی آژانس مسافرتی‌تان را روی کاغذ همراه داشته باشید. وقتی بلیط‌ها جدا هستند، پیش از سفر از ایرلاین دوم بپرسید اگر به پروازش نرسیدید چه می‌شود، چون ممکن است موظف نباشد بدون هزینه برایتان پرواز دیگری رزرو کند.
همه‌ی کسانی که برای رفتن به مکه به جده پرواز می‌کنند، همین‌جا از کنترل گذرنامه‌ی عربستان می‌گذرند؛ راهی برای رفتن به مکه بدون ورود به عربستان نیست. ایران در فهرست ۷۲ کشور ویزای الکترونیکی عربستان نیست و سایت ویزا می‌گوید اگر کشورتان در فهرست نیست، با نزدیک‌ترین سفارت عربستان تماس بگیرید؛ پس ویزا باید پیش از سفر آماده باشد. وزارت حج و عمره می‌گوید سفر عمره از راه شرکت‌ها و سامانه‌های مجاز متصل به نسک (Nusuk) رزرو می‌شود. خدمت مجوز عمره‌ی خود سعودیا فقط برای پروازهای داخل عربستان است. در حج ۱۴۰۵ (۲۰۲۶) طرح «مسیر مکه» (Makkah Route) که کنترل گذرنامه را در فرودگاه کشور خود زائر انجام می‌دهد، فقط ده کشور را پوشش می‌داد و ایران جزو آن‌ها نبود؛ این فهرست هر فصل حج دوباره اعلام می‌شود. سعودیا می‌گوید کارهای ویزای فرودگاهی در اولین فرودگاه ورود به کشور انجام می‌شود، اما در هیچ صفحه‌ی رسمی‌ای که توانستیم بخوانیم، ویزای فرودگاهی برای گذرنامه‌ی ایرانی نیامده است.
فرودگاه جده بیش از یک ترمینال دارد و در پاییز ۱۴۰۵ وضعیت ترمینال‌ها تغییر کرد. شرکت فرودگاه‌های جده (Jeddah Airports Company) از ۵ مهر ۱۴۰۵ (۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶) کم‌کم ترمینال ۴ را باز کرد که بخش پذیرش گروهی برای زائران حج و عمره دارد، و آخرین پروازهای ترمینال شمالی از ۲۵ مهر ۱۴۰۵ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۶) به ترمینال ۴ و ترمینال‌های حج و عمره منتقل شد. ترمینال ۱ هنوز کار می‌کند، و گزارش شده که پروازهای زائران ایرانی از مجتمع ترمینال حج و عمره انجام می‌شود. شرکت فرودگاه از مسافران می‌خواهد ترمینال خود را از ایرلاین بپرسند. از ایرلاین، آژانس یا مدیر کاروان بپرسید و ترمینال را روی کاغذ بنویسید. ایستگاه فرودگاه قطار سریع‌السیر حرمین (Haramain) بخشی از ساختمان اصلی ترمینال است، اتوبوس و شاتل و تاکسی کنار آن است، و هر روز از ساعت ۰۶:۳۰ تا ۰۰:۳۰ باز است. اگر در ترمینال دیگری فرود آمدید، از کارکنان بپرسید چطور به آنجا بروید. قطارها در ایستگاه‌های السلیمانیه در شهر جده، شهر اقتصادی ملک عبدالله و مدینه هم می‌ایستند؛ پس پیش از سوار شدن، نام ایستگاه را روی صفحه نگاه کنید. ایستگاه مکه در محله‌ی الرصیفه است، ۳٫۵ کیلومتر با مسجدالحرام فاصله دارد، و راه‌آهن می‌گوید از این ایستگاه اتوبوس شاتل به حرم می‌رود.
هنگام خرید بلیط از ایرلاین بخواهید، یا از مدیر کاروان بخواهید آن را هماهنگ کند. سعودیا می‌گوید کمک ویلچر رایگان است، اما باید از قبل درخواست شود تا هنگام رسیدن آماده باشد؛ برای ویلچر برقی هم باید ۴۸ ساعت زودتر خبر بدهید. سعودیا سه نوع کمک دارد: WCHR برای کسی که از پله بالا می‌رود ولی نمی‌تواند راه زیادی برود، WCHS برای کسی که نمی‌تواند از پله بالا برود، و WCHC برای کسی که اصلاً نمی‌تواند راه برود؛ مسافر WCHC باید همراه داشته باشد. بخش مسافران دارای معلولیت سعودیا با شماره‌ی ۹۲۰۰۲۲۲۲۲ (تلفن و WhatsApp (واتساپ)) و ایمیل pwd@saudia.com در دسترس است، و برای موارد پزشکی به meda@saudia.com ایمیل بزنید. سعودیا برای ایران شماره‌ی مرکز تماس اعلام نکرده است، پس کمک را از راه آژانس یا کاروان رزرو کنید. برای قطار حرمین، هنگام خرید بلیط گزینه‌ی نیازهای ویژه (special needs) را علامت بزنید تا در پایان رزرو بتوانید کمک بخواهید.
باجه‌های سعودیا برای مسافران دارای معلولیت در جده بین درهای A۲ و B۱ فرودگاه و بین باجه‌های چک‌این A۲ و B۱، کنار دفتر فروش سعودیا هستند؛ نزدیک‌ترین درها به محل پیاده شدن از خودرو هم درهای A۲ تا B۱ است. سعودیا نگفته این باجه‌ها در کدام ترمینال هستند، پس از کارکنان سعودیا بپرسید. سعودیا می‌گوید در همه‌ی فرودگاه‌هایی که به آن‌ها پرواز دارد ویلچر هست، و بعضی فرودگاه‌ها به‌جای پل هوایی از بالابر متحرک (mobile lift) استفاده می‌کنند. هنگام رسیدن کارت پروازتان را نشان بدهید تا کارکنان ویلچر را بیاورند. ایستگاه‌های قطار حرمین برای جابه‌جایی در ایستگاه و رسیدن به قطار ویلچر دارند، و هر قطار در بخش درجه‌ی بیزینس دو جای ویژه‌ی ویلچر دارد.
سعودیا از مسافرانی که ویلچر دارند می‌خواهد ۲ ساعت پیش از پرواز بین‌المللی در فرودگاه باشند، اگر بالابر متحرک یا اکسیژن پزشکی لازم دارند ۳ ساعت پیش از پرواز، و پیش از شروع سوار شدن دم گیت باشند. توصیه‌های سفر سعودیا به مسافران سالمند و دارای معلولیت می‌گوید در فرودگاه با کارکنان سعودیا هماهنگ کنند و سراغ باجه‌های ویژه را بگیرند. وزارت حج و عمره می‌گوید گزارش کاملی از بیماری‌ها، داروها و مقدار مصرف آن‌ها و کارت نسک یا کارت شناسایی عمره را همیشه همراه داشته باشید. راهنمای سلامت نسک حج (Nusuk Hajj) به زائرانی که ویلچر دارند می‌گوید ویلچر خودشان را بیاورند و اگر می‌توانند یک دوست یا خویشاوند را برای کمک همراه داشته باشند، و برای طواف و سعی بین صفا و مروه استفاده از ویلچر را توصیه می‌کند.
اولین کسی که باید از او کمک بخواهید مدیر کاروان است؛ شماره‌ی تلفن او را روی کاغذ داشته باشید. سعودیا: ۹۲۰۰۲۲۲۲۲ داخل عربستان (تلفن و WhatsApp (واتساپ))، pwd@saudia.com برای کمک به مسافران دارای معلولیت، meda@saudia.com برای موارد پزشکی؛ سعودیا شماره‌ای برای ایران اعلام نکرده است. خط رسیدگی وزارت حج و عمره: +۹۶۶ ۹۲۰۰۰ ۲۸۱۴ از داخل و خارج عربستان، ۱۹۶۶ از داخل عربستان، و ایمیل Care@haj.gov.sa. راه‌آهن حرمین: ۹۲۰ ۰۰۴ ۴۳۳. در مکه، وزارت حج و عمره می‌گوید مراکز راهنمایی گمشدگان در اطراف مسجدالحرام هستند. این شماره‌ها را روی کاغذ بنویسید و از مدیر کاروان بپرسید کدام‌ها با تلفن شما کار می‌کنند.
صفحه‌های خود فرودگاه درباره‌ی جای استراحت، نمازخانه، درمانگاه و داروخانه باز نشد؛ پس از کارکنان فرودگاه یا مدیر کاروان بپرسید کجا بنشینید و نماز بخوانید. راه‌آهن حرمین می‌گوید ایستگاه‌هایش نمازخانه دارند، و هر قطار در واگن پنجم یک کافه دارد که نوشیدنی گرم و سرد و خوراکی سبک می‌فروشد. سایت نسک حج می‌گوید پول عربستان ریال سعودی است، در فرودگاه‌ها صرافی هست، کارت‌های Visa (ویزا)، Mastercard (مسترکارت) و American Express (امریکن اکسپرس) همه‌جا پذیرفته می‌شوند و دستگاه خودپرداز به‌راحتی پیدا می‌شود. هیچ صفحه‌ی رسمی نمی‌گوید کارت بانکی ایرانی در عربستان کار می‌کند؛ پس پول نقد یا کارتی که خارج از ایران صادر شده همراه داشته باشید. راه‌آهن اجازه نمی‌دهد پول نقد، طلا یا جواهر بیش از ۶۰٬۰۰۰ ریال سعودی همراه خود به قطار ببرید.
این صفحه را چاپ کنید، جاهای خالی را با دست پر کنید و کارت را در جیب نگه دارید.
I am traveling alone. I need help to find my connecting flight. Please show me the way, or call someone who can help me. Thank you.
ترجمهٔ متن کارت: من تنها سفر می‌کنم. برای پیدا کردن پرواز بعدی‌ام کمک لازم دارم. لطفاً راه را نشانم دهید یا کسی را صدا کنید که بتواند کمک کند. ممنون.
می‌توانید مشخصات را همین‌جا بنویسید و بعد چاپ کنید. این اطلاعات فقط روی همین دستگاه می‌ماند.
بخشی از آن با صفحه‌های رسمی بررسی شده است.
فرودگاه‌ها تابلوها، گیت‌ها و قوانین را عوض می‌کنند. این راهنما کمک کلی است، نه دستور رسمی. همیشه به کارکنان و صفحه‌های نمایش اعتماد کنید و از ایرلاین بپرسید.
آخرین آماده‌سازی: ۱۴ آبان ۱۴۰۵.